Pensioenwaarde hoe bereken je het en wat betekent het voor vermogensopbouw?

Pensioenwaarde hoe bereken je het en wat betekent het voor vermogensopbouw?

Als je het woord ‘pensioenwaarde’ hoort, voelt dat vaak als wiskunde uit een ver verleden. Cijfers, formules en een vaag gevoel van: “dat regelt zich wel”. Maar eigenlijk is het veel interessanter dan je denkt. Het is namelijk de vertaalslag van hoeveel je nu al hebt opgebouwd, naar wat dat waard is als je straks stopt met werken. Laten we dit eens op een andere manier bekijken: het is niet saai, het is de basis van je financiële toekomst.

Wat is pensioenwaarde eigenlijk?

Stel je voor dat je een waardebon hebt. Die bon heeft nu een bepaalde waarde, maar hij is pas over tien jaar inwisselbaar. De “pensioenwaarde” is eigenlijk de huidige prijs van die toekomstige bon. Het vertelt je: “Dit is wat je nu al waard bent voor later”.

Het is de nulmeting van je vermogen. Je kunt pas weten of je genoeg extra moet sparen (vermogensopbouw) als je weet wat je basis is.

De wereld van pensioen is in twee helften verdeeld. De manier waarop de waarde wordt berekend, hangt compleet af van welk team je speelt:

• Team Oud: Dit heet een Defined Benefit (DB) regeling. De werkgever belooft je een bedrag.
• Team Nieuw: Dit heet een Defined Contribution (DC) regeling. Jij en je werkgever storten geld, en het wordt belegd.

We duiken even in de keuken van de berekening. Geen zorgen, het blijft leuk.

Hoe reken je de waarde uit?

Het hangt dus echt af van je regeling. Dit is wat je moet weten.

De belofte van vroeger: Defined Benefit (DB)

Als je in de ‘oude’ situatie zit, heeft je fonds een lastige klus. Ze moeten nu al inschatten wat je later waard bent. Ze kijken naar:

• Je salaris.
• Hoeveel jaar je nog moet werken.
• De rente (de rente bepaalt de huidige waarde extreem veel).
• Je levensverwachting (wordt je 80 of 95? Dat maakt uit).

Zij berekenen de contante waarde. Dit is bedrag dat ze nú op de bank moeten hebben om straks jouw beloofde geld te kunnen betalen.

Denk hierbij ook aan keuzes die je kunt maken. Wil je eerder stoppen? Dan verandert de waarde. Wil je partnerpensioen inruilen voor meer eigen pensioen? Dan gebruiken ze een omrekenfactor. Die factor is per fonds anders, dus het is echt maatwerk.

Ben je benieuwd wat je precies hebt opgebouwd? Check dan je overzicht via Pensioenoverzicht waar vind je het en hoe gebruik je het voor vermogensopbouw?. Daar zie je vaak al een inschatting van de waarde.

De pot met geld: Defined Contribution (DC)

Dit is makkelijker en duidelijker. Hier wordt er elke maand geld in een pot gestopt (meestal belegd). De waarde is simpelweg:

Wat er nu in de pot zit (markwaarde).

Hier is de waarde dus geen schatting van een fonds, maar wat je beleggingen op dit moment waard zijn. Het is direct vermogensopbouw. Als de beurs stijgt, stijgt je pensioenwaarde. Mooi meegenomen, toch?

Let op: Op het moment dat je met pensioen gaat, moet je deze pot omruilen voor een inkomen. De rente en levensverwachting op dat specifieke moment bepalen dan hoeveel maandgeld je krijgt.

Waarom dit cruciaal is voor vermogensopbouw

Hier wordt het echt interessant voor je portemonnee. De pensioenwaarde (Pijler 1 en 2) is je verwachte inkomen. Maar wat wil jij?

Stel, je wilt later €2.500 per maand hebben. Je pensioenwaarde garandeert nu €1.800. Dan is er een gat van €700 per maand. Dit is je pensioentekort.

Om dit gat te dichten, heb je extra vermogensopbouw nodig (Pijler 3). Dit is eigen geld sparen of beleggen.

Een slimme manier om dit te doen, is door te kijken naar je Factor A. Die staat op je Uniform Pensioenoverzicht (UPO). Die Factor A vertelt je hoeveel je pensioenwaarde het afgelopen jaar is gegroeid. Op basis daarvan mag je extra belastingvrij sparen voor je pensioen. Dit heet de Jaarruimte.

Waarom is dit zo’n krachtig iets?

• Je krijgt nu belastingkorting (fijn voor je inkomen).
• Het opgebouwde vermogen telt niet mee voor de belasting over je spaargeld (fijn voor je vermogen).

Je kunt dit zien als een directe upgrade van je vermogensopbouw. Je gebruikt de regels om je eigen geld harder te laten werken. Wil je weten welke route het beste bij je past? Kijk dan eens naar Pensioen strategie welke past bij jou en wat zijn de beste methoden voor vermogensopbouw?.

Vergeet niet dat sparen op een bankrekening weinig oplevert. Om je pensioentekort echt te dichten, is beleggen vaak nodig. De inflatie eet je koopkracht op, en alleen een buffer op de bank redt het dan niet.

De menselijke factor: rente en levensverwachting

Er zijn twee factoren die je pensioenwaarde flink op en neer kunnen laten springen. Die moet je begrijpen:

1. De rente: Als de rente laag is, is de contante waarde van je toekomstige geld bij een DB-regeling heel hoog. Je werkgever moet nu veel geld inleggen. Voor jou als DC-deelnemer betekent een lage rente vaak dat de omrekenfactor minder gunstig is (je krijgt straks minder uitkering voor hetzelfde kapitaal).
2. Levensverwachting: We worden allemaal ouder. Fijn! Maar voor je pensioenfonds betekent het dat ze langer moeten uitbetalen. Dat betekent dat de jaarlijkse uitkering per opgebouwde euro omlaag gaat.

Je ziet dus dat je pensioenwaarde geen vast getal is. Het is een bewegende schijf.

Praktische stappen voor jou

Zoals altijd draait het om actie ondernemen. Hieronder een paar concrete tips om je pensioenwaarde te gebruiken voor je vermogensopbouw:

1. Check het gat

Log in op MijnPensioenOverzicht. Tel je AOW en je aanvullende pensioen bij elkaar op. Zet hier een schatting van je gewenste toekomstige uitgaven tegenover. Weet je het verschil?

Als je een partner hebt, bedenk dan ook of je partner iets van jou krijgt als jij overlijdt, of andersom. Dit speelt vaak parten bij de berekening.

2. Gebruik je hefboom (Factor A)

Heb je jaarruimte? gebruik het! Storten in een lijfrente is vaak de meest efficiënte manier om vermogen op te bouwen voor later. Je speelt dan handig in op de fiscale regels. Je bouwt nu extra waarde op, die later weer wordt omgezet in inkomen. Dit is pure vermogensopbouw.

3. Kijk naar je regeling

Weet je nog steeds niet wat voor regeling je hebt? Vraag het je werkgever of lees je pensioenregeling na. Het begrip ‘Pensioenregeling’ is de sleutel tot alles wat hierboven staat. Een goed overzicht helpt je enorm, kijk hier voor meer uitleg: Pensioenregeling wat is het en hoe optimaliseer je het voor vermogensopbouw?.

En ondernemers: vergeet je Fiscale Oudedagsreserve (FOR) niet. Al is deze regeling veranderd, je moet weten hoe je hiermee omgaat om gaten in je opbouw te voorkomen.

De stap naar je uitkering

Uiteindelijk komt er een moment dat je het geld echt krijgt. Je pensioenwaarde verandert dan in je pensioenuitkering. Dat proces is spannend. Je moet keuzes maken: wil je een vaste uitkering? Wil je een deel opnemen? Wil je het meenemen naar een andere partij?

De berekening van je uitkering hangt af van de waarde op dat moment. Een beetje timing kan wonderen doen, hoewel je de markt natuurlijk nooit helemaal kunt voorspellen. Een goede voorbereiding op die uitkering is essentieel. Lees hier meer over Pensioenuitkering wat krijg je en hoe bereid je je voor op vermogensopbouw?.

Wat je nu het beste kunt doen, is niet wachten tot later. Bereken je pensioenwaarde, kijk naar het gat en vul dat met een slimme vermogensopbouw. Zo ben je later blij dat je vandaag de cijfers hebt bekeken.

]]>