Pensioen sparen hoeveel is normaal en wat is optimaal voor vermogensopbouw?

Pensioen sparen hoeveel is normaal en wat is optimaal voor vermogensopbouw?

Pensioen. Het is dat woord waar je vaak pas over nadenkt als je de vijftig nadert, of als je een brief krijgt van je pensioenfonds dat je een paar procentpuntjes minder krijgt dan je had gehoopt. Toch is het de belangrijkste spaarvorm die je hebt, omdat het je vrijheid op lange termijn bepaalt. Maar hoeveel geld heb je eigenlijk écht nodig? En wat is nu de slimste manier om dat op te bouwen, zonder dat je je huidige leventje hoeft op te offeren?

Laten we de cijfers even op een rijtje zetten en vooral kijken wat voor jou werkt. Want het gaat hier niet alleen over getallen, het gaat over hoe je later wilt leven.

De 70%-regel: Wat is ‘normaal’?

De meeste financiële experts roepen hetzelfde riedeltje: je hebt ongeveer 70% van je laatstverdiende inkomen nodig na je AOW-leeftijd. Dat klinkt misschien als een flinke korting, maar het klopt vaak wel. Waarom? Omdat veel kosten wegvallen. Je hypotheek is vaak (bijna) afgelost, de kinderen zijn het huis uit en je betaalt geen premie voor je werkgeverspensioen meer. Je koopt misschien minder dure kleding voor kantoor en lunch je vaker thuis.

Maar wat betekent dat in euro’s? Hier gaat het vaak mis. Veel mensen denken in huidige bedragen, maar de tijd schrijdt voort.

Om je een idee te geven: als je nu rond de €4.500 bruto verdient, houd je daar netto misschien €3.200 van over. De ‘normale’ vuistregel zegt dan dat je later rond de €2.240 nodig hebt. In theorie klinkt dat haalbaar. Echter, de inflatie eet je koopkracht op. Wat nu €2.200 waard is, is over twintig jaar misschien maar €1.500. Dus, de echte vraag is niet “hoeveel is normaal”, maar “hoeveel wil ik later overhouden om relaxed te doen wat ik leuk vind?”

Stel je voor: je wilt graag reizen of de kleinkinderen af en toe steunen. Dan zit je al snel boven die €3.000 netto per maand voor een stel. En voor een alleenstaande is dat bedrag relatief gezien vaak nog lastiger te halen.

Het Pensioengat: De harde realiteit

Om erachter te komen wat jij moet sparen, moet je weten wat je tekortkomt. Dat noemen we het pensioengat. Dit vul je in met drie lagen:

1. De AOW (Pijler 1): De basis van de overheid. Dit krijg je vanaf je AOW-leeftijd. Let op: dit is lang niet genoeg voor een comfortabel leven.
2. Werkgeverspensioen (Pijler 2): Dat wat je opbouwt via je baan. Check dit goed op Mijnpensioenoverzicht.nl. Vaak bouw je minder op dan je denkt.
3. Jouw eigen pot (Pijler 3): Dit is het bedrag dat je zelf moet vullen om je doel te bereiken.

Hoe bereken je dit gat simpel?

Neem je gewenste netto-inkomen (bijvoorbeeld €2.800). Trek daar je verwachte AOW en je werkgeverspensioen van af. Wat overblijft is het maandbedrag dat jij zelf moet verzorgen.

Stel: Je wilt €2.800 hebben, maar AOW + pensioen van werkgever levert €2.100 op. Dan mis je nog €700 per maand. Over een jaar is dat €8.400. Om dit tot aan je 90e te garanderen, moet je een aardig kapitaal opbouwen. Vandaar dat het belangrijk is om dit gat nu al te dichten, en niet pas als je 55 bent.

De keuze voor extra sparen: Box 1 of Box 3?

Hier wordt het interessant. Als je bovenop je werkgeverspensioen extra wilt sparen, heb je grofweg twee opties. Het is een beetje een gevecht tussen belastingvoordeel nu en flexibiliteit later.

De eerste optie is Box 1. Dit is de wereld van lijfrentes en banksparen. Het leuke hieraan is dat je inleg aftrekbaar is van je belastbaar inkomen. Omdat je inkomensbelasting in Nederland best hoog kan zijn (tot bijna 50%), krijg je dus meteen een flinke korting op je belastingaangifte. Het nadeel? Je mag er niet zomaar aankomen tot je pensioenleeftijd. Het geld zit muurvast.

De tweede optie is Box 3. Dit is regulier beleggen of sparen op een normale beleggingsrekening. Je krijgt geen belastingvoordeel over je inleg; je stopt er geld in dat je al belast hebt verdiend. Wel groeit het vrij op en mag je het opnemen wanneer je wilt. Je betaalt hier wel vermogensbelasting over (box 3-heffing).

Hoeveel moet je nou echt inleggen?

De bedragen liegen niet. Om een gat van €700 per maand te dichten, heb je een aardige som geld nodig. De meeste financiële planners gebruiken de ’25-regel’. Dit houdt in dat je het benodigde jaarinkomen vermenigvuldigt met 25 om je eindkapitaal te bepalen.

€700 x 12 maanden = €8.400 per jaar. €8.400 x 25 = €210.000.

Je moet dus proberen om €210.000 op te bouwen voordat je stopt met werken. Een bedrag dat in eerste instantie intimiderend hoog voelt. Maar ga eens na wat er gebeurt als je op tijd begint.

Stel, je bent nu 30 jaar en wilt met 67 stoppen. Je hebt dus 37 jaar de tijd. Als je elke maand €300,- inlegt en dit belegt (met een gemiddeld rendement van bijvoorbeeld 6-7%), dan kom je uit op een bedrag dat aardig in de richting van die €210.000 komt. Zonder dat je het echt gemerkt hebt, want het rendement op rendement (de ‘rente-op-rente’) doet zwaar werk voor je.

Als je pas op je 50ste begint, moet je plotseling veel meer inleggen om hetzelfde resultaat te halen. Tijd is dus je grootste bondgenoot.

De kracht van beleggen voor je pensioen

Spelen op safe met alleen sparen is op dit moment geen optie voor vermogensopbouw. De rente op een spaarrekening is vaak lager dan de inflatie. Dat betekent dat je koopkracht achteruitgaat. Om je pensioen te waarborgen, moet je vermogen laten groeien. Beleggen is daarvoor het middel.

Veel mensen denken dat beleggen eng is, maar op een horizon van 30 jaar zijn tijdelijke dalingen minder relevant. Je koopt in periodes dat het minder gaat vaak zelfs meer aandelen voor hetzelfde bedrag. Een agressief profiel (meer aandelen, minder obligaties) is voor jongeren vaak logisch. Naarmate je AOW-leeftijd dichterbij komt, bouw je dit risico af. De kunst is om te zorgen dat je vermogen stabiel groeit zonder dat je er slapeloze nachten van krijgt.

Wil je weten hoe je dit technisch aanpakt? Het is handig om te weten hoe je zo’n beleggingspot opzet. Er bestaan verschillende manieren om dit te doen, variërend van robeco tot losse aandelen. Om de juiste weg te kiezen, is het slim om te lezen over pensioen beleggen hoe doe je dat en wat zijn de beste strategieën voor vermogensopbouw?. Dit geeft je handvatten voor de praktische uitvoering.

Het belang van het juiste moment

Timing speelt een rol, maar markt_timing proberen te voorspellen is een slecht idee. Consistentie is veel belangrijker. Zorg dat je elke maand een bedag automatiseert. Als je wacht tot je “ooit genoeg verdient”, dan ben je zo tien jaar verder. En die tien jaar kost je later duizenden euro’s.

Wat wel slim is, is om je strategie af te stemmen op je levensfase. Een 25-jarige kan een flinke dip in de markt wel hebben; een 62-jarige heeft daar veel minder trek in. Daarom is het belangrijk om je strategie af te bouwen naarmate je pensioendatum nadert. De vraag is dus niet alleen “hoeveel”, maar ook “welke route”. Een goed overzicht van je opties vind je in dit artikel over pensioen strategie welke past bij jou en wat zijn de beste methoden voor vermogensopbouw?.

De invloed van belasting op je einduitkering

We gingen er al even op in: Box 1 en Box 3. Maar de keuze heeft impact op je toekomstige uitkering. Stel je bouwt iets op in Box 1 (lijfrente). Als je het geld opneemt, betaal je hier weer inkomstenbelasting over. In de tussentijd is het vermogen wel vrijgesteld van vermogensbelasting.

Bouw je op in Box 3? Dan is het geld dat je eruit haalt al belast (je hebt er immers netto inkomen in gestopt). Je betaalt alleen nog belasting over de eventuele winst die je hebt gemaakt. Het hangt er dus vanaf wat je nu belangrijker vindt: een hoge belastingaftrek nu, of flexibiliteit en een lagere druk op je uitkering later.

Wil je weten wat je precies tegemoet kunt kijken vanuit je huidige regelingen? Het is verstandig om te lezen hoe de vork in de steel zit met Pensioenuitkering wat krijg je en hoe bereid je je voor op vermogensopbouw?. Dit helpt je om je eigen inleg beter te plaatsen.

Diversificatie: De veiligheidsbuffer

Al je eieren in één mandje leggen is nooit verstandig. Zeker voor je pensioen niet. Je wilt niet dat je hele pensioen afhankelijk is van het succes van één bedrijf of één sector. Daarom is spreiding cruciaal. Dit betekent dat je niet alleen kijkt naar aandelen, maar misschien ook naar obligaties, vastgoed of edelmetalen.

Hoe dit precies werkt? Je hoeft geen expert te zijn, maar je moet wel de basisbeginselen snappen. Het gaat erom dat je risico vermindert terwijl je rendement probeert te behouden. De juiste balans hierin vinden is een vak apart. Als je wilt weten hoe je dit slim aanpakt, raad ik je aan om te lezen over pensioen diversificatie hoe werkt het en waarom is het belangrijk voor vermogensopbouw?.

Uiteindelijk draait het allemaal om het sluiten van dat gat dat we eerder noemden. Je AOW en je werkgeverspensioen zijn de fundering. Jij bouwt de muren en het dak.

Conclusie: Beginnen is de kunst

Pensioen sparen voelt vaak abstract. “Normaal” is een vaag begrip, want iedereen heeft andere wensen. De 70%-regel is een kompas, geen dwangbuis.

De optimale vermogensopbouw haal je door drie dingen te doen:

• Reken je tekort uit (je gat).
• Benut je fiscale ruimte (kies verstandig tussen Box 1 en Box 3).
• Begin zo vroeg mogelijk en laat het renderen.

Het maakt niet uit of je nu begint met €50 of €500 per maand. Het gaat erom dat je bewust kiest voor je toekomst. Want later wil je niet terugkijken en denken: “Had ik maar…”. Je wilt terugkijken en denken: “Gelukkig ben ik begonnen.”

Zie het als een marathon, niet als een sprint. Elke stap telt, en je hoeft niet meteen op de finish te zijn om te genieten van de loop.