Obligaties verkopen wanneer doe je dat en wat zijn de beste strategieën?

Obligaties verkopen wanneer doe je dat en wat zijn de beste strategieën?

Heb je obligaties in je bezit? Dan is de kans groot dat je ze ooit gekocht hebt met het idee: “Ik hou ze gewoon tot ze vervallen, en intussen krijg ik rente.” Dat is een veilige gedachte, en vaak de juiste. Maar de financiële wereld staat nooit stil. Soms verandert er vanalles om je heen waardoor het plotseling heel verstandig kan zijn om juist nú te verkopen, nog lang voordat de einddatum in zicht is. Je obligaties zijn namelijk geen statige voorwerpen in een kluis; ze zijn levendige bezittingen die je op de markt kunt verhandelen.

Waarom zou je een obligatie verkopen voordat deze afloopt? De reden is meestal geld. Of het nu gaat om het veiligstellen van een mooie koerswinst of het vermijden van een vervelend verlies, de timing is cruciaal. In dit artikel duiken we in de wereld van de verkoop. We kijken naar de momenten waarop je waarschuwingssignalen moet herkennen en hoe je een strategie kiest die bij jou past. Want hoewel obligaties vaak als ‘saaie’ beleggingen worden gezien, kun je er op de secundaire markt best een leuk potje mee speken.

De markt beweegt: profiteren van rente

De belangrijkste reden om een obligatie te verkopen, heeft te maken met de rente. Stel je voor dat jij een obligatie hebt gekocht met een rente van 4%. Dat was een jaar geleden een prima rente. Maar stel dat de rente die banken en overheden nu betalen voor nieuwe leningen plotseling is gedaald naar 2%. Dan word jij ineens de koning te rijk!

Wie jouw obligatie wil kopen, moet namelijk een prijs betalen die ervoor zorgt dat de koper ook ongeveer die 2% rente krijgt over de resterende looptijd. Omdat jij een obligatie hebt die 4% betaalt, is jouw stukje papier opeens veel meer waard geworden. Je mag er een koers voor vragen die ver boven de 100% ligt (100% is de nominale waarde die je ooit terugkrijgt bij vervaling).

De verleiding is dan groot om te verkopen. Je pakt nu een fiks bedrag contant geld, inclusief een flinke meerwaarde. Dit noem je koerswinst veilstellen. Je zegt eigenlijk: “Ik neem mijn winst nu, want wie weet zakt de rente nog verder of verandert er iets anders.” Je bent de held van de dag, want je hebt een hoger rendement behaald dan alleen de rente die je ontving. Echter, pas op: deze winst is pas écht winst als je de verkoopprijs aftrekt van de aankoopprijs, en daar hou je natuurlijk belasting over.

De noodrem: Als de rente stijgt

De andere kant van de medaille is helaas net zo reëel. Stel dat je een obligatie hebt met een vaste rente van 2%, en vervolgens gaat de marktrente enorm stijgen, bijvoorbeeld naar 5%. Niemand zit dan te wachten op jouw obligatie die maar 2% geeft. De waarde van jouw obligatie op de markt zal dalen. Om iets te verkopen wat minder aantrekkelijk is, moet je een lagere prijs vragen.

Hier ontstaat een lastig dilemma. Sommige beleggers wachten tot de vervaldag, want ze krijgen uiteindelijk hun inleg (de nominale waarde) wel terug. Maar als je obligatie bijvoorbeeld nog tien jaar loopt, en je ziet de rente nu stijgen, loop je wel tien jaar lang een lage rente mis. Bovendien kan de koers nu al onder de 100% liggen. Verkoop je nu, dan realiseer je een verlies op dit moment.

Waarom zou je dan toch verkopen? Om erger te voorkomen. Als je denkt dat de rente nog verder gaat stijgen, dan kan de koers van je obligatie nog verder zakken. Door nu te verkopen beperk je het verdere pijnlijke verlies. Je kunt het geld vervolgens herbeleggen in iets wat nu een veel hogere rente biedt. Je ruilt dus een laag rendement in voor een hoger rendement, ten koste van een eenmalig verlies op de koers.

Kredietrisico: Wat als de schuldenaar het niet redt?

Je hebt misschien een obligatie gekocht van een bedrijf dat er financieel goed voor stond. Maar bedrijven kunnen in de problemen komen. Of een land kan in een crisis terechtkomen. Dit heet kredietrisico. De instanties die obligaties beoordelen (zoals S&P of Moody’s) kijken hier kritisch naar. Zij geven een bedrijf of land een cijfer, een rating.

Als een bedrijf wordt gedowngradeerd (een stapje lager op de ladder), betekent dit dat de markt het risico op een faillissement groter acht. De koers van de obligatie zal direct zakken. De waarschuwing gaat af. Veel beleggers verkopen hun stukjes papier nu meteen, voordat het echt misgaat en de onderneming zijn rente of inleg niet meer kan betalen (wanbetaling).

Het is soms beter om met een klein verlies te verkopen dan het risico te lopen op een totaal verlies. Als je ziet dat een bedrijf in zwaar weer komt, is het slim om je obligatie te verkopen en je geld veilig te stellen op een andere plek, zoals een obligatie van een overheid of een heel stabiel bedrijf. Voorkomen is beter dan genezen, zeker met je zuurverdiende geld.

Praktische overwegingen bij de verkoop

Voordat je op de verkoopknop drukt, moet je even goed kijken naar de praktische kant van de zaak. Obligaties verhandelen is niet hetzelfde als aandelen kopen via een appje op je telefoon. De markt voor obligaties werkt vaak ‘over-the-counter’ (OTC), oftewel rechtstreeks tussen partijen. Dit betekent dat de liquiditeit verschilt.

Bij grote staatsobligaties of populaire bedrijfsleningen is er meestal wel een handelaar te vinden die ze wil kopen. Maar bij kleinere, speculatieve leningen of obligaties van bedrijven die in de problemen zitten, is dat moeilijker. Je moet dan misschien een lagere prijs accepteren om ze kwijt te raken. De prijs die je op je scherm ziet, is een indicatie, maar de daadwerkelijke transactie kan anders uitpakken.

Een andere kostenpost zijn de transactiekosten. Je betaalt een makelaar of bank voor de dienst. In België en Nederland betaal je ook vaak een taks op beursverrichtingen (TOB) of andere belastingen over je transactie. Als je een obligatie verkoopt met een kleine koerswinst, kunnen deze kosten je winst behoorlijk opeten. Bereken dus altijd even of de verkoop na al deze kosten nog steeds rendabel is.

Strategieën: Hoe pak je het slim aan?

Je kunt obligaties op verschillende manieren verkopen, afhankelijk van wat je wilt bereiken. De meest voorkomende strategie is het actief herbalanceren van je portfolio. Stel dat je ooit begon met 60% aandelen en 40% obligaties. Door een goede beursgang van je aandelen is je aandelenportefeuille nu misschien 70% van je totale vermogen geworden. Je loopt nu meer risico dan je van plan was.

Om terug te keren naar je 60/40-verhouding, verkoop je een deel van je obligaties (of een deel van je aandelen, maar je kunt ook de winst van de aandelen nemen en die stoppen in obligaties). Dit helpt je om je risico te spreiden en je doelen te halen. Als je hier meer over wilt weten, lees dan zeker het artikel Obligaties portfolio welke rol spelen ze en hoe passen ze in vermogensopbouw?. Daar leggen we uit hoe je een stabiele mix bouwt.

De uitzonderingen: bijzondere obligaties

Niet alle obligaties doen hetzelfde. Er zijn speciale soorten die een extra dimensie geven aan je verkoopstrategie.

Neem bijvoorbeeld converteerbare obligaties. Deze obligaties kun je, als je wilt, omwisselen voor aandelen van het bedrijf. Stel dat het bedrijf het supergoed doet en de aandelenprijs is verdubbeld. Dan is het vaak slimmer om je obligatie om te wisselen voor die dure aandelen en ze direct te verkopen, in plaats van te wachten op de terugbetaling van de obligatie. Zo profiteer je maximaal van het succes van het bedrijf.

Een ander fenomeen is de call (of callable bond). Hierbij mag de uitgever van de obligatie (vaak een bedrijf) de obligatie vroegtijdig terugkopen. Dit doen ze meestal als de rente flink is gedaald, zodat ze een oude, dure lening kunnen aflossen en een nieuwe, goedkope lening kunnen aangaan. Als je een dergelijke obligatie hebt, is de kans groot dat deze binnenkort ‘geroepen’ wordt. Je bent je geld dan dus eerder kwijt dan je dacht. Dit is overigens meestal prima geregeld, want vaak krijg je dan een kleine premie bovenop je inleg terug.

Wil je weten welke soorten obligaties er allemaal zijn en welke het beste passen bij jouw wensen? Neem dan een kijkje in ons overzicht Obligaties soorten welke zijn er en hoe kies je voor vermogensopbouw?. Dit helpt je bij het maken van de juiste keuze voordat je koopt, en dus ook bij het verkopen.

De fiscale kant: wat hou je over?

Als je een obligatie verkoopt met winst, of rente int, dan wil je natuurlijk weten wat er aan de belastingdienst af gaat. In Nederland betaal je over de rente (de coupon) vaak roerende voorheffing. Over de koerswinst (het verschil tussen verkoopprijs en aankoopprijs) kunnen de regels anders zijn. Soms is die winst onbelast, soms moet je er belasting over betalen. Dit hangt af van je situatie en het land waar de obligatie uitgegeven is.

Het is essentieel om dit van tevoren te weten. Een verkoop die op het eerste gezicht winstgevend lijkt, kan na belastingen flink tegenvallen. Of misschien ben je juist belastingvoordeel misgelopen door te vroeg te verkopen. De fiscale regels zijn een belangrijk onderdeel van je totale rendement. Lees er alles over in Obligaties belastingen wat moet je weten en hoe optimaliseer je voor vermogensopbouw? om je voordeel te maximaliseren.

Kopen of verkopen? De cirkel rondmaken

Verkopen is vaak maar de helft van het verhaal. Meestal verkoop je een obligatie omdat je het geld ergens anders wilt investeren. Misschien wel in een andere obligatie met een betere looptijd of rente, of in iets heel anders. De keuze om te verkopen hangt dus vaak samen met de keuze om iets nieuws te kopen.

Wil je bijvoorbeeld juist beginnen met het opbouwen van een obligatieportfolio? Dan is het slim om te weten hoe je dat het beste kunt aanpakken. Ons artikel Obligaties kopen hoe doe je dat en wat zijn de beste methoden voor vermogensopbouw? helpt je op weg.

Uiteindelijk draait het bij obligaties allemaal om plannen en timing. Ze zijn een geweldig middel om stabiliteit in je vermogen te brengen. Soms betekent dat: rustig vasthouden en de rente incasseren. Maar soms betekent het: alert zijn, de markt in de gaten houden en op het juiste moment verkopen om je winst te pakken of je verlies te beperken. Door de markt te begrijpen en de kosten en regels te kennen, maak je van obligaties geen slaapverwekkende papieren, maar een actief onderdeel van je financiële toekomst.

]]>