Momentum investing wat is het en hoe past het in vermogensopbouw strategie?

Momentum investing wat is het en hoe past het in vermogensopbouw strategie?

Ken je dat gevoel? Je ziet een aandeel of een crypto stijgen, en dan maar blijven stijgen. Je denkt: “Nu is het te duur, ik stap wel in als het een keer daalt.” Maar het blijft omhooggaan. Uiteindelijk spring je er toch in, net op het moment dat de trend omslaat. Herkenbaar? Voor veel beleggers is het een frustrerend patroon. Toch is er een beleggingsstrategie die precies dit gedrag – de kracht van de trend – omarmt en probeert te benutten. Het heet Momentum Investing.

Het klinkt als een term die je hoort op Wall Street, vol jargon en ingewikkelde grafieken. Maar het idee achter momentum is eigenlijk heel simpel en logisch. Het is de beursversie van “een goed lopend paard blijven rijden”. In dit artikel duiken we in de wereld van momentum. Wat is het precies? En, belangrijker nog: hoe kun je het verstandig gebruiken in je eigen strategie voor vermogensopbouw?

Wat is momentum eigenlijk?

Stel je een voetbalteam voor dat tien wedstrijden op rij heeft gewonnen. Zijn ze volgende week ineens de underdog? Misschien niet. De kans is groter dat ze hun winnende ritme doortrekken. Precies dat idee zit achter momentum investing. De strategie gaat uit van de aanname dat activa (zoals aandelen) die de afgelopen tijd sterk zijn gestegen, waarschijnlijk ook de komende tijd zullen blijven stijgen. En omgekeerd: aandelen die het slecht doen, blijven vaak nog wel even achter.

Deze strategie is een zogenaamde ‘factor’ in de beleggerswereld. Het is fundamenteel anders dan beleggen op basis van de intrinsieke waarde van een bedrijf. Momentum beleggers kijken minder naar de balans van een bedrijf of de hoogte van de winst. Ze kijken vooral naar de koers. De logica is: de markt kan zich vergissen of te langzaam reageren. Als een aandeel stijgt, is er vaak een reden (een positief verhaal, goede cijfers, een hype), en dat verhaal kan nog wel even doorwerken.

De basisfilosofie is een oud beurs gezegde: “The trend is your friend”. Ofwel, de trend is je vriend. Tegen de stroom inzwemmen is zwaar en riskant. Met de stroom meegaan is vaak makkelijker en sneller.

De werking: Hoe werkt momentum precies?

Het lastige van beleggen is dat we als mensen emotionele wezens zijn. We hebben last van angst en hebzucht. Psychologisch onderzoek (gedragsfinanciering) laat zien dat we vaak te snel reageren op slecht nieuws (paniekverkoop) of te lang vasthouden aan een hype (FOMO – Fear Of Missing Out). Dit zorgt voor trends die langer doorzetten dan je op basis van ‘gezond verstand’ zou verwachten. Dit fenomeen heet herding, oftewel kuddegedrag.

Momentum investing probeert hier systematisch van te profiteren. In plaats van te proberen de perfecte bodem of top te timen, springt de momentum belegger gewoon op de trein die al rijdt. De strategie is strikt technisch. Je vraagt je niet af: “Is dit bedrijf de moeite waard?”. Je vraagt je af: “Is de trein al op gang en waar gaat hij naartoe?”.

Een bekende pionier die deze denkwijze populair maakte was Richard Driehaus. Hij geloofde sterk in de kracht van groei en de kracht van trends, en minder in de ‘koopje-jacht’ van value beleggen. Hij zag dat de winnaars vaak nog wel even door bleven gaan.

De praktijk: Hoe pas je het toe?

Theorie is leuk, maar hoe werkt dit in de praktijk? Momentum beleggen vereist een systematische aanpak. Je kunt niet op gevoel acteren. Je moet regels hebben. Dit is de denkwijze erachter:

Stap 1: Bepaal je meetlat (de lookback periode)

De allerbelangrijkste vraag is: hoever kijken we terug? Dit heet de lookback periode. Kijken we naar het rendement van de afgelopen 3 maanden? Of de afgelopen 12 maanden? De klassieke academische methode kijkt naar de winst over de afgelopen 12 maanden, maar laat de allermooiste maand weg. Waarom? Omdat de allernieuwste piek vaak een tijdelijke hype is die weggelaten moet worden om de echte trend te zien.

Tegenwoordig kiezen veel beleggers voor kortere periodes, zoals 3 tot 6 maanden. Dit werkt sneller en kan beter passen bij de huidige snelle markten. Hoe langer je terugkijkt, hoe “trager” je systeem wordt. Hoe korter, hoe meer je risico loopt op ruis.

Stap 2: Rangschikken en selecteren

Stel, je hebt een lijst van 100 aandelen. Je berekent voor elk hoeveel procent het is gestegen in jouw gekozen periode. Vervolgens zet je ze op volgorde, van hoogste rendement naar laagste.

De logische volgende stap is kopen wat bovenaan staat. Je koopt dus de top 30% van de lijst. De onderste 30% neem je niet, of je verkoopt ze (sommige beleggers gaan short, maar dat is voor de meeste particulieren te ingewikkeld en riskant).

Stap 3: Timing en indicatoren

Hoewel de ranglijst de basis is, gebruiken sommige beleggers extra hulpmiddelen om de trend te bevestigen. Denk aan Moving Averages (gemiddelde koersen over een aantal dagen). Als de 50-daagse lijn boven de 200-daagse lijn komt, is dat een teken van een opwaartse trend. Of de RSI (Relative Strength Index), die aangeeft of een aandeel ’te hard’ is gestegen en een correctie nodig heeft. Dit helpt om de ergste pieken te vermijden.

De impact op je totale vermogen

Hier komt een belangrijk punt. Momentum investeren is geen ‘set and forget’ strategie zoals passief indexbeleggen. Het is actief. Je zult regelmatig moeten kopen en verkopen. Dit noem je rebalancing.

Stel je portefeuille Herbalanceren is essentieel. Je koopt de aandelen die het goed doen en verkoopt diegene die het minder doen. Dit betekent vaak dat je winst pakt (verkoopt wat gestegen is) en soms verlies moet nemen (verkoopt wat gedaald is). De frequentie hiervan is cruciaal. Te vaak herbalanceren kost bakken met geld aan transactiekosten. Te weinig herbalanceren betekent dat je te laat bent met verkopen als de trend omslaat.

Veel succesvolle momentum strategieën herbalanceren eens per kwartaal. Dit is een mooi compromis tussen het volgen van de markt en het bewaren van je rust (en je geld).

De valkuilen: Waar moet je op letten?

Als je deze tekst leest, denk je misschien: “Dit klinkt makkelijk, koop de winnaars!”. En ja, op papier ziet het er fantastisch uit. Momentum is historisch gezien een van de sterkste factoren naast ‘value’ en ‘quality’. Maar, en dit is een heel groot maar, het gaat gepaard met serieuze risico’s.

De momentum crash

De grootste vijand van de momentum belegger is de momentum crash. Dit is niet zomaar een kleine correctie. Het is een plotselinge, harde val van de aandelen die net nog de sterren van de hemel presteerden.

Dit gebeurt vaak na een marktcrisis. Stel: de markt stort in. De ‘slechte’ aandelen zijn al heel laag en kunnen niet veel verder zakken. De ‘goede’ aandelen (de winnaars) zijn nog hoog. Op het moment dat de markt weer een beetje herstelt, springen beleggers massaal in de goedkope aandelen, en verkopen ze de dure winnaars. De trend slaat in één keer om. Historische voorbeelden hiervan zijn 2000 (het uiteenspatten van de internetbel), 2008 (financiële crisis) en soms in 2023.

Transactiekosten en belasting

Omdat je regelmatig moet kopen en verkopen, betaal je kosten. Iedere transactie kost geld. Als je een ETF gebruikt, zijn die kosten vaak laag, maar bij losse aandelen kunnen je rendementen worden opgegeten door je broker. Als je veel handelt, is dit een gevaarlijke valkuil.

Wil je de technische kant van trendvolgen ontdekken zonder direct je hele hebben en houden op het spel te zetten? Dan is het soms slimmer om te beginnen met basis-strategieën. Veel beleggers starten bijvoorbeeld met Dollar cost averaging hoe werkt het en waarom is het goed voor vermogensopbouw? om vervolgens te groeien naar meer actieve strategieën. Dit helpt je om een ritme te vinden in het inleggen van geld.

Wel of niet gebruiken in je strategie?

Momentum is zelden de enige strategie die je moet gebruiken. Slimme beleggers mixen het. Waarom? Omdat momentum en ‘value’ (goedkope aandelen kopen) vaak tegengesteld gedrag vertonen. Als de één slecht presteert, doet de ander het vaak goed. Door ze te combineren, vang je klappen op.

Denk je nu: “Ik wil wel, maar het selecteren van aandelen en elke keer herbalanceren is te veel werk voor mij”? Dat is een heel logische gedachte. De meeste mensen hebben hier de tijd of de kennis niet voor. Daarom kiezen veel beleggers voor Index investing wat is het en waarom is het populair voor vermogensopbouw? met een momentum tintje.

Er bestaan namelijk speciale Momentum ETFs. Dit zijn fondsen die automatisch de aandelen met de hoogste momentum score kopen en verkopen. Dit is voor de meeste particulieren de veiligste en goedkoopste manier om deze factor aan hun portfolio toe te voegen.

Vergelijken met andere strategieën

Om de plek van momentum in te schatten, helpt het om te weten wat andere strategieën doen. Het tegenovergestelde van momentum is eigenlijk Contrarian investing wat is het en hoe past het in vermogensopbouw strategie?. Hierbij koop je juist wat anderen links laten liggen. De één zegt “koop wat stijgt”, de ander “koop wat niemand wil”. Beide kunnen werken, maar in andere marktfases.

En wat dacht je van simpelweg wachten op dividend? Veel beleggers houden van zekerheid en kiezen voor Dividend investing wat is het en hoe helpt het bij vermogensopbouw?. Dit is een strategie die rustiger is en waar je maandelijks geld op je rekening krijgt, iets wat momentum je niet direct geeft.

Concluderend: Momentum investing is een krachtig mechanisme. Het speelt in op hoe de markt zich echt gedraagt, namelijk door trends. Het is geen magie, maar het vraagt wel discipline. Wees je bewust van de crashes, de kosten en de noodzaak om het niet als los zand te gebruiken, maar als een onderdeel van een brede, verstandige aanpak voor vermogensopbouw.

]]>